حادثه اسفناک کودکان يتيم در بهزيستی زنجان 
بعد از تلاش بسيار موفق به تهيه عکس از بدن مجروح اين کودکان شدم که در اين عکسها به وضوح مشاهده میشود که بر اثر داغی که بر بدن اين کودکان گذاشته شده، صورت زهرا و پای مريم و گردن محمدمهدی سوخته شده است!
سايت حزب اعماد ملی(سحام) نوشت:اخيراً يکی از بانوان محترم و علاقهمند به کارهای خيرخواهانه که در انجمنهای خيريه متعددی فعاليت دارد و سالهاست که در انجمنهای خيريه و همچنين دانشگاه با بنده همکار بوده است، با مراجعه به اينجانب خبر از وقوع حادثه اسفناکی در خصوص سه نفر از کودکان يتيم تحت سرپرستی سازمان بهزيستی در «مرکز نگهداری کودکان مهر زنجان»، واقع در خيابان دانشسرا، جنب انبار گندم داد. ابتدا برای اينجانب باور کردنی نبود، ولی با توجه به شناختی که از اين بانوی محترم داشتم در صدد تحقيق در اين زمينه برآمدم و با کمال تأسف به طور مستند، اطلاع حاصل کردم که بر روی بدن سه نفر از کودکان يتيم اين مرکز به نامهای زهرا، مريم و محمدمهدی داغ گذاشته شده است. بعد از تلاش بسيار موفق به تهيه عکس از بدن مجروح اين کودکان شدم که در اين عکسها به وضوح مشاهده میشود که بر اثر داغی که بر بدن اين کودکان گذاشته شده، صورت زهرا و پای مريم و گردن محمدمهدی سوخته شده است! بعد از مشاهده اين عکسها چندين روز به شدت ناراحت بودم و روز و شب را با ناراحتی و حزن و اندوه شديد سپری میکردم. ابتدا قصد داشتم که فقط از طريق مراجع قانونی به پيگيری موضوع بپردازم، ولی به هنگام مطالعه در منابع اسلامی در خصوص رعايت حقوق يتيمان، در نهجالبلاغه به خطبه معروف علی(ع) برخوردم که در شأن نزول آن آوردهاند: «روزی به آن حضرت خبر دادند که عدهای از طرف معاويه به شهر«انبار» واقع در مرز عراق و شام، حمله کرده و مرتکب جناياتی شدهاند. امام(ع) با حال غضبناک آنچنان که دامن عبايش به زمين کشيده میشد از کوفه خارج شد تا به«نخيله»که منزلگاهی نزديک کوفه بود رسيد، و بر روی تپهای ايستاد و در اجتماع مردم اين خطبه را خواند: «به من خبر رسيده که يکی از مهاجمان به خانه زنی مسلمان و زنی غيرمسلمان که در پناه اسلام جان و مالش محفوظ بوده وارد شده و خلخال و دستبند، گردنبند، و گوشوارههای آنان را از تنشان بيرون آورده است...در حالی که هيچ وسيلهای برای دفاع جز گريه و التماس کردن نداشتهاند،... حال اگر به خاطر اين حادثه مسلمانی از روی تأسف بميرد ملامت نخواهد شد، و از نظر منسزاوار و شايسته است!» از اين مواجهه علی(ع) چنين بر میآيد که حکومت در قبال جان و مال همه شهروندان جامعه اسلامی اعم از مسلمان و غيرمسلمان مسؤول است و بايد پاسخگوی تعدی نه تنها به جان، بلکه به مال يک زن يهودی در مرزهای وطن اسلامی نيز باشد. علی(ع) معتقد است که اگر به خاطر ربوده شدن جواهرات يک زن يهودی تحت حمايت حکومت اسلامی، يک مسلمان از شدت ناراحتی بميرد سزاوار و شايسته است.
يقيناً جسم و جان سه کودک يتيم و مسلمان، کمتر از جواهرات يک زن يهودی نيست و بايد در صورت هر گونه تعدی به آن، مسؤولان مربوطه پاسخگو باشند. از اين رو تصميم گرفتم که اين عکسها را در هفتهنامه بهارزنجان منتشر کنم تا شايد اطلاع افکار عمومی و حساسيت آنها مانع وقوع حوادث مشابه در آينده شود و مسؤولان استان و کشور احساس مسؤوليت کنند و در صدد پاسخگويی بر آيند. اما با کمال تأسف بعد از گذشت يک هفته از انتشار اين خبر کوچکترين اقدامی از سوی مقامات استان به منظور پاسخگويی در قبال اين فاجعه دردناک انجام نشده است. در پيمان جهانی حقوق کودک که دارای يک مقدمه و54 ماده است و در 41 ماده آن حقوق کودک را مطرح می سازد و13ماده آن در باره چگونگی اجرای آن در هرکشور میباشد بر ضرورت تکريم کودک تأکيد فراوان شده است. با توجه به تعهد ايران در قبال پيمانهای بينالمللی و تعهد کشور برای رعايت آنها، بر اساس لزوم و وجوب وفای به عهد در فقه اسلامی عمل به اين تعهدات علاوه بر ضرورت عمل به ميثاقهای بينالمللی شرعاً نيز واجب است. در ماده 19 اين پيمان تحت عنوان «منع بدرفتاری با کودک» آمده است: «دولت ها موظف هستند کودک را از هر نوع بدرفتاری والدين يا سرپرستان ديگر محافظت کنند و برای جلوگيری از هر نوع سوء استفاده ازکودک، اقدامات مناسب اجتماعی را انجام دهند.» همچنين در ماده20 تحت عنوان «کودکان بیسرپرست» آمده است: «دولتها بايد به کودکان محروم از خانواده کمک کنند و جايگزين مناسبی برای آنان تعيين نمايند.»
همچنين در ماده37 تحت عنوان «منع شکنجه» آمده است: «هيچ کودکی نبايد مورد شکنجه، رفتارستمگرانه و بازداشت غيرقانونی قرارگيرد. مجازات اعدام و حبس ابد در مورد خلافکاریهای کودکان زير18سال، ممنوع است.» حال با توجه به سکوت مقامات استان اعم از استاندار، فرماندار زنجان، مديرکل بهزيستی و ديگر مقامات مسؤول در قبال اين فاجعه دردناک، از عالیترين مسؤولان کشور انتظار میرود که با نهايت دقت اين موضوع را بررسی کنند و به افکار عمومی پاسخ دهند که چرا در حيطه مديريتی مسؤولان استان زنجان چنين فاجعهای رخ داده است؟ اين فاجعه از چنان اهميتی برخوردار است که ضرورت دارد برای بررسی و رسيدگی به آن يک کميته حقيقتياب که در آن مطبوعات و ديگر رسانههای خبری نيز حضور داشته باشند تشکيل و بعد از کشف حقيقت، پاسخ قانعکنندهای به افکار عمومی داده شود. همچنين از ائمه جمعه که در باره بسياری از مسائل بسيار کوچک و ساده موضعگيری میکنند انتظار میرود که در خطبههای نمازجمعه به اين موضوع مهم بپردازند و خواستار رسيدگی به آن شوند. باور کنيم که اگر امام جمعهای به هنگام خواندن خطبههای نمازجمعه از شدت درد و ناراحتی در قبال اين فاجعه، عمامه بر زمين بکوبد و فرياد برآورد شايسته ملامت نخواهد بود، بلکه اين عمل او سزاوار و شايسته تمجيد خواهد بود. ضرورت تکريم ايتام در قرآن کريم
در تفکر اسلامی بر ضرورت تکريم ايتام تأکيد فراوان شده و در قرآن کريم بیاعتنايی به يتيمان و راندن آنان،علامت کفر و نفاق نشانه تکذيب دين و روز قيامت دانسته شده است. خداوند متعال در يکی از آيات قرآن کريم میفرمايد: «آيا ديدی آن را که دين و روز قيامت را دروغ می پندارد؟ پس او کسی است که يتيم را از خود می راند.»1 و در جای ديگر بر سبيل ملامت میفرمايد: «چنان نيست که شما خيال میکنيد، بلکه شما يتيمان را گرامی نمیداريد و يکديگر را بر اطعام مستمندان تشويق نمیکنيد.»2 و در آيهای ديگر از احسان به يتيمان با عنوان ميثاق الهی ياد میکند و میفرمايد: «[و به ياد آوريد] زمانی را که از بنیاسرائيل پيمان گرفتيم که جز خداوند يگانه را نپرستيد و نسبت به پدر و مادر و نزديکان و يتيمان و بينوايان نيکی کنيد... .»3 و در آيهای ديگر از نيکی به يتيمان بهعنوان مصداق بارز نيکی ياد میکند و میفرمايد: «نيکي[تنها] اين نيست که به هنگام نماز صورت خود را به سوی مشرق و مغرب کنيد، بلکه نيکوکار کسی است که به خدا و روز رستاخيز و فرشتگان و کتاب آسمانی و پيامبران ايمان آورد و مال خود را با تمام علاقهای که به آن دارد به خويشاوندان و يتيمان و از کارافتادگان و ... انفاق کند... .»4 عنايت ويژه به يتيمان در سنت نبوی و سيره معصومين(ع)
در سنت نبوی و سيره معصومين(ع) نيز بر ضرورت توجه خاص و تکريم يتيمان سفارشهای اکيدی رسيده است. پيامبر اکرم(ص) هرگز نمیتوانست ناراحتی کودکان يتيم را تحمل کند، فلذا در اين زمينه فرمود: «... هرگاه کودک يتيمی گريه کند اشکهای او در کف پر مهر و محبّت خداوند رحمان میريزد و خدای تعالی میفرمايد: چه کسی اين يتيمی که پدرش را از دست داده(و اکنون زير خاک آرميده) به گريه درآورده است؟ هر کس او را آرام کند بهشت از آن اوست.»5
در حديثی ديگر از پيامبر اکرم(ص) آمده است: «هنگامی که کودک يتيم گريه می کند عرش خدا به لرزه در می آيد. خداوند به فرشتگانش می فرمايد: ای ملائکه من! چه کسی اين يتيم را که پدرش در خاک پنهان شده است به گريه درآورد؟ ملائکه می گويند: خدايا! تو آگاهتری. خداوند می فرمايد: ای ملائکه من! شما را گواه میگيرم که هر کس گريه او را خاموش و قلبش را خشنود کند من روز قيامت او را خشنود خواهم کرد.»6 روزی پيامبر اکرم(ص) در راه اصلی مدينه میگذشت، چند کودک را ديد که طفلی را در ميان گرفتهاند و او را بهخاطر نداشتن پدر سرزنش میکنند و میگويند، تو پدر نداری، ولی پدر ما فلان است که دارای شأن و مقام میباشد. کودک يتيم بنای گريستن گذاشت. پيامبر اکرم(ص) نزد او رفت و پرسيد: «چرا گريه میکني؟ گفت: من پسر فلانی هستم که در جنگ احد کشته شد، مادرم شوهر کرد و مرا از خود راند و خواهرم نيز فوت کرده است.» پيامبر رحمت(ص) او را نوازش و آرام کرد و سپس فرمود: اگر پدرت را کشتند، من پدر توام و همسرم مادرت، فاطمه هم خواهرت است. کودک خوشحال شد و فرياد برآورد، هان! ای کودکان، اکنون مرا سرزنش نکنيد که پدر و مادر و خواهر من از همه شما بهتر و برتر است، سپس حضرت او را به فاطمه(س) سپرد. حضرت فاطمه(س) نيز او را نوازش و پاکيزه کرد و لباسی پاک بر او پوشانيد و تا رحلت پيامبر(ص) در خانه حضرت فاطمه(س) بود.7 علی(ع) نيز نهايت سعی خويش را برای رعايت حال يتيمان میکرد و میفرمود: «هر مرد و زن باايمانی که از روی مهربانی دست خود را بر روی سر يتيمی بکشد خدای متعال به عدد هر مويی که دست خود را روی آن میگذارد يک ثواب برای او مینويسد.»8
علی(ع) در بستر احتضار و شهادت بر رعايت حال يتيمان تأکيد کرد و فرمود: «خدا را خدا را در مورد يتيمان، نکند آنها گاهی سير و گاهی گرسنه بمانند، نکند آنها در حضور شما در اثر عدم رسيدگی از بين بروند!»9 با توجه به آيات قرآن کريم و روايات منقول از پيامبر اکرم(ص) و ائمه معصومين(ع) بايد با ايتام به نيکی و مهربانی سخن گفت و رفتار کرد و به شيوه پسنديده آنان را اطعام و پوشاک داد و در همه احوال آنان را گرامی داشت، هيچگاه نبايد آنان را آزرد و يا با خشونت با آنان برخورد کرد و با تندی آنان را از خويش دور نمود.
در قرآن کريم آمده است: «با يتيمان سخن نيکو و دلپسند بگوييد، آنان را اطعام کنيد، آنها را گرامی داريد و به آنان پناه دهيد و هرگز آنان را آزرده خاطر و از خود دور نکنيد.»10 آيتالله شيخ يوسف صانعی از مراجع عظام تقليد در پاسخ به سؤالی توسط نماينده صندوق کودکان سازمان ملل متحد(يونيسف) در جمهوری اسلامی ايران در خصوص کودکآزاری گفتهاند: «کودکآزاری نه تنها به عنوان آزار و اذيت انسانها که حرام و جرم و گناه است، و نه تنها به عنوان اذيت موجود زنده جانداری که اذيت را با جان خودش و با غريزه خودش درک میکند که مورد تهديد و عذاب الهی و قرار گرفتن آزار دهنده آنها در آتش جهنم، حرام میباشد، بلکه حرمت و گناه ويژه و خاص خود را دارد، چون آزار آنها سخت خلاف عواطف و وجدان بشری و علاقه انسانی بوده و هست و آزار کسانی است که توان دفاع از خود را نداشته و ندارند و بايد به خدای بزرگ و مهربان و قادر و انتقام گيرنده از ظلم مظلومان از اين گناه پناه برد و از ذات باری تعالی و رب العالمين درخواست ريشهکن شدن آن و زنده شدن فرهنگ و عواطف انسانی را نمود.»11
*عضو هيأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی زنجان
ارجاعات:
1. ماعون / 1 و 2.
2. فجر / 17 و 18.
3. بقره / 83.
4. بقره / 177.
5. تفسير فخررازی، ج 31 / صفحه 220.
6. تفسير مجمع البيان، ج 10 / صفحه 606.
7. مستدرک الوسائل، محدث نوری، ج 2، ص 474، مؤسسه آل البيت، قم. علی اميرخانی- مرکز فرهنگ و معارف قرآن
8. ثواب الاعمال، صفحه 237.
9. نهج البلاغه صبحی صالح، صفحه 421، وصيت 47.
10. ماعون/ 2. همچنين رجوع کنيد به نساء/ 8 و 127، انسان/ 8 ، فجر/ 17، ضحی/ 6 و 9.
11. پايگاه اطلاعرسانی فقهالثقلين، پاسخ به سؤال کريستين سالازار ـ فولکمن، نماينده صندوق کودکان سازمان ملل متحد(يونيسف) در جمهوری اسلامی ايران.
منبع : سايت تابناک کد خبر: ۱۴۱۴۲ تاريخ انتشار: ۱۳:۱۰ - ۳۱ تير ۱۳۸۷ تعداد بازديد: ۲۱۸۹۵ |